Over herinneren, verdwijnen en menselijke waardigheid
November is de maand waarin de stilte een stem krijgt
De bomen laten los wat zij een zomer lang hebben gedragen. Het licht wordt schaarser. De aarde keert langzaam in zichzelf terug.
Wij, die achterblijven, dragen de herinnering aan wie er niet meer is.
Ook in onze gemeente kregen deze gedachten dit jaar een bijzondere betekenis. Twee gebeurtenissen stemmen ons tot nadenken: de verzengende hitte van de voorbije zomer en de grootschalige ruiming van graven waarvan de concessies zijn verstreken.
Wanneer de zomer te zwaar wordt
Een zinderende hitte deze zomer hield het land in haar greep.
Voor velen was het een ongemak. Voor anderen, vooral voor wie oud, ziek of kwetsbaar was, mogelijk een bedreiging.
Wij vragen ons af hoeveel levens deze hitte heeft geraakt. Heeft zij ook in onze gemeente, zoals op nationaal vlak, een merkbare invloed gehad op het sterftecijfer?
Achter ieder cijfer schuilt immers een mens.
Statistieken tellen de doden. Herinneringen bewaren de mensen.
Uit ons onderzoek (zie tabel: Vergelijking van de sterftecijfers in BKZ tijdens de zomermaanden en in het algemeen, in Naslagwerken), blijkt dat er geen significant verschil is tussen de overlijdens in de zomermaanden juni, juli en augustus, in jaren met een hittegolf (gemiddeld 7,22 overlijdens per maand en per 10.000 inwoners) tegenover 6,85 overlijdens per maand en per 10.000 inwoners in de zomermaanden zonder hittegolf.
De zomerperiodes (ongeacht met of zonder hittegolf) vertonen bovendien een lager sterftecijfer(gemiddeld 7,12 per maand en per 10.000 inwoners) dan in het algemeen over alle maanden van het jaar( 8,31 per maand en per 10.000 inwoners). Het sterftecijfer in heel Vlaanderen ligt hoger in de wintermaanden.
Besloten moet worden dat BKZ niet bijzonder getroffen is door de hittegolf.
Dit betekent natuurlijk niet noodzakelijk dat dit kan toegeschreven worden aan de gemeentelijke voorzorgsmaatregelen, die eerder zwak waren (gericht op sensibilisering, maar niet op een outreach- beleid om kwetsbare doelgroepen concreet op te sporen).
Wanneer ook de graven verdwijnen
Een tweede gebeurtenis raakt aan een andere vorm van vergankelijkheid.
Op onze begraafplaatsen worden graven waarvan de concessie is verstreken, systematisch geruimd.
Maar met het verdwijnen van een graf mag de herinnering niet verdwijnen.
De gemeente kondigt aan te werken aan toekomstgerichte begraafplaatsen (zie Info magazine, Gemeente BKZ, nov-dec 2026) . Wij hebben het eerder voorgesteld en herhalen het graag. (zie onze blog van augustus, 2026: de ontruiming van graven).
Waarom niet op onze begraafplaatsen een herinneringsmuur of een plek van verstilling voorzien voor hen van wie het graf werd geruimd
Troostmuur
Aan hen die ons zijn voorgegaan,
In deze aarde
Vond ooit een mens zijn laatste rust
Grafrust verstrijkt
menselijke waardigheid blijft
Niemand gaat verloren
jij bent ons geheugen
en laat ons je sporen na
Herinneren
is de stille trouw van de levenden
aan de overledenen
HDH , november 2026
Reactie plaatsen
Reacties