3. Analyse van het Bestuursakkoord - MJP

3.1 Bestuursakkoord 2025-2030 - Bouwen aan een warme gemeente door de eigenheid vanieder dorp te versterken

Linkeroever en Doel  (Fragment uit het Bestuursakkoord 2026-2031)

Met een wereldhaven op ons grondgebied, is onze gemeente een belangrijke motor voor de economische welvaart van ons land. De verdere ontwikkeling van de Waaslandhaven volgen we op de voet op via de Maatschappij Linkerscheldeoever (MLSO) en de dienst Linkeroever.

Het is voor onze gemeente belangrijk om de wetgeving en de plannen van de bovenlokale besturen, die een impact hebben op onze gemeente, met de nodige aandacht te blijven opvolgen. Vooral het ECA-project (extra containercapaciteit Antwerpen), de westelijke ontsluiting, nieuwe natuurcompensaties,… zullen de komende jaren extra aandacht vragen.

 We doen dit onder meer via de MLSO. De Maatschappij Linkerscheldeoever (ingebed in de wet Chabert) heeft zijn nut al meer dan bewezen in het verleden en moet dan ook blijven. Voor onze gemeente en het Waasland is dit een noodzakelijke en onmisbare organisatie, overlegorgaan en schakel. We houden dit ook zo, met eventueel een actualisatie van de doelstellingen, echter zonder te raken aan de essentie.

We zijn dankbaar voor de baten die de haven ons biedt, maar niet blind voor de lasten. We besteden steeds bijzondere aandacht aan de leefbaarheid in de omliggende woonkernen en nemen waar nodig maatregelen om eventuele hinder maximaal te beperken.

Doel, het ommeland waaronder Prosperpolder (met de Prosperhoevesite) en de initiatieven die worden genomen via EGTS Linieland (Europese Groepering voor Territoriale Samenwerking), kaderen in onze beleidslijn om van het noordelijk gedeelte van onze gemeente een omgeving te creëren voor wonen, bedrijvigheid, landbouw, natuur en recreatie.

 Het behoud van Doel is voor ons definitief. Het afgesproken Ommelandverbond is duidelijk en moet maximaal uitgevoerd worden. De door de Vlaamse overheid opgemaakte toekomstvisie voor Doel bevat de grote krijtlijnen. We verwachten van de Vlaamse overheid de nodige financiële middelen voor de uitvoering van die toekomstvisie.

We gaan resoluut voor een nieuwe start voor Doel. Het herontwikkelen van deze plaats biedt een zeldzame kans om een dorp met een rijke geschiedenis en unieke ligging nieuw leven in te blazen. Door te investeren in woningbouw, infrastructuur, en toeristische voorzieningen kan Doel transformeren tot een bloeiende gemeenschap en een populaire toeristische bestemming aan de Schelde. De juiste balans tussen behoud van historisch erfgoed en moderne ontwikkeling zal de sleutel zijn tot het succes van dit ambitieuze project. Al deze projecten zullen een boost geven aan Doel na jaren van onzekerheid.

Concrete actiepunten Linkeroever en Doel:

- Via de Maatschappij Linkerscheldeoever (MLSO) maken we duidelijke afspraken met het havenbedrijf Port of Antwerp-Bruges binnen de bepalingen van de Wet Chabert om de belangen van onze gemeente te vrijwaren. Dit in de eerste plaats voor wat betreft de overname van de aandelen van het Vlaams Gewest in de MLSO.

- We voorzien in Doel en omgeving investeringen, gespreid in tijd en budget, voor de opwaardering en herstel van het openbaar domein, de wegen, waterlopen en nutsvoorzieningen.

- Samen met Prosperpolder, Ouden Doel, de toekomstige recreatief ingerichte bufferdijk langs de haven, de natuurgebieden, … werken we aan de creatie van een zacht recreatief en toeristisch netwerk voor het noorden van onze gemeente. Een netwerk dat ingebed wordt in het ambitieuze Grenspark Groot Saeftinghe. In de uitwerking van de visie rond het Grenspark zal Doel, net als de geplande Prosperhoeve, een cruciale rol spelen. Dit uniek landschap wordt een enorme troef voor toerisme en zachte recreatie waar heel onze gemeenschap van kan genieten.

-  We werken de grondige renovatie van de jachthaven af. Dit zal Doel positioneren als een trekpleister voor watersportliefhebbers. Bovendien voorziet de Vlaamse overheid een nieuwe ruime aanlegsteiger aan de Schelde. Het Hooghuis wordt momenteel door de Vlaamse overheid gerenoveerd. De nieuwe brasserie en de renovatie van de Molen (beide met volledig zicht op de Schelde) realiseren we op korte termijn. Voor het beeldbepalende klooster zoeken we een invulling. Ook hier is privatisering mogelijk bijvoorbeeld door een erfpacht. Verder zoeken we naar mogelijkheden om de historische Kogge te linken aan Doel.

- Wat wonen in Doel betreft, kiezen we voor maximale privatisering van de gronden/gebouwen die in aanmerking komen om terug gevaloriseerd te worden. Met de opbrengst van die verkopen moet voor ons een rollend financieel fonds opgericht worden waarvan de opbrengst gebruikt zal worden om voornamelijk noodzakelijke publieke investeringen in Doel te ondersteunen. We zetten in op de privésector voor de heropbouw of renovatie van de woningen en gebouwen. Dit is een belangrijke piste om “snelle” vooruitgang te boeken. Er is een enorme opportuniteit en uitdaging om van Doel iets moois en unieks te maken. Onder wonen verstaan we ook vakantiewoningen en accommodaties (bv. B&B) voor toerisme en mensen die werken in de haven.

-  We leggen voor Doel een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) vast met duidelijke bouwvoorschriften. Dit moet borg staan voor de kwaliteiten die uitgetekend worden in de toekomstvisie. Respect voor erfgoedwaarden, kleinschaligheid, de schaal van bebouwing eigen aan het dorp, het unieke stratenplan en sterktes uit het verleden zijn daarbij belangrijk. Het resultaat wordt een geïntegreerd plan waarin wonen, leefbaarheid, erfgoed, recreatie en onthaal, mobiliteit en de relatie met de haven, de Schelde en de polders aan bod komen.

- We vragen aan de Vlaamse overheid een duidelijk grondenbeleid en engagement in het kader van de mogelijkheid van wederinkoop door de vroegere eigenaars. We vragen garanties dat de gemeente vrijgesteld wordt van eventuele risico’s bij herbestemming van terreinen in Doel via het RUP.

- We verwachten van de Vlaamse overheid duidelijkheid over de panden in de portefeuille van de Vlaamse overheid, zodat zonevreemde gebouwen zoals waardevolle panden/boerderijen in de polder een nieuwe toekomst krijgen en privaat kunnen gekocht worden na een functiewijziging, mogelijks via een RUP. Ook hier wordt rekening gehouden met de eventuele erfgoedwaarde. Ondertussen beschikken we over een uitgebreide erfgoedstudie “Doel en Ommeland”. Deze studie geeft ons belangrijke gegevens over alle waardevolle infrastructuur.

- Een cruciale factor om van Doel een succesverhaal te maken, is een goede bereikbaarheid. De toezegging door de Vlaamse regering van een verbinding van 19 Bestuursakkoord 2025-2030 Bouwen aan een warme gemeente door de eigenheid van ieder dorp te versterken Doel met het netwerk van de Waterbus is daarom erg belangrijk. Hierdoor krijgen we een directe en milieuvriendelijke verbinding met Kruibeke, Zwijndrecht en andere omliggende steden en gemeenten. Dit maakt Doel aantrekkelijker voor zowel woon-werkverkeer als toerisme en zachte recreatie. Ook de andere poldergemeenten krijgen hierdoor een meerwaarde. We investeren ook samen met de provincie en MLSO in een veilig breed fietspad vanuit Kieldrecht richting Prosperpolder en Doel. Dit is belangrijk voor zij die veilig willen fietsen naar het werk, maar dient ook ter ondersteuning van recreatief fietsen.

 - De verzilting van het grond- en oppervlaktewater heeft een invloed op de landbouwproductie in de Scheldepolders van Grenspark Groot Saeftinghe. Het project ’t Soete Water doet in een eerste fase onderzoek naar die invloed en naar mogelijke oplossingen. Daaruit volgen mogelijks ingrepen op het terrein, in samenwerking met het polderbestuur, landbouwers en terreinbeheerders. Tot slot monitoren we de effecten van deze ingrepen en delen we alle resultaten.

3.2 Vergelijking Bestuursakkoord en MJP (mbt Doel)

Hier wordt een vergelijking gemaakt tussen de politieke intenties/ beloften ivm de heropleving van Doel (in het Bestuursakkoord) en de formele acties in het meerjarenplan en wat zijn de daadwerkelijk voorziene financiële middelen.

1. Het Bestuursakkoord

Het Bestuursakkoord doet opvallend sterke uitspraken over Doel (in het apart hoofdstuk “Linkeroever en Doel”).

Basisprincipe is: Het behoud van Doel is definitief.

Dat betekent dat het Bestuursakkoord veel verder gaat dan alleen “Doel behouden”. Het kiest expliciet voor een herontwikkeling tot een opnieuw functionerend dorp.

2.De concrete gemeentelijke engagementen en acties in het Meerjarenplan (MJP)

Centraal is de optie voor privatisering van het woningbestand. Dat moet dus het financieringsmodel worden voor de herontwikkeling van Doel.

Het RUP (Ruimtelijk uitrustingsplan) is daarbij een sleutelstuk. Zonder ruimtelijke vertaling blijft een toekomstvisie slechts een visie.

In het meerjarenplan worden de concreet ingezette middelen vermeld. Hier ziet men echter niet dezelfde gedetailleerde lijst van engagementen.

Specifieke acties vindt men o.m. in A.2.2.4 De opwaardering van de publieke ruimte in Doel. Het gaat hier om een dotatie van MLSO aan de gemeente (zie tabel).

In AP-6.2 De verdere ontwikkeling van de haven opvolgen

met daarin A- 6.2.4 Uitvoering geven aan de acties in het verbond voor de toekomst en leefbaarheid van het ommeland

Hierin staat vermeld: “Als bestuur wensen we een actieve rol te spelen bij het invullen en uitwerken van de toekomstvisie rond Doel”. Dat is een merkbaar zwakkere formulering dan in het Bestuursakkoord, waar gesproken wordt over investeringen, een RUP vastleggen, een maximale privatisering en de oprichting van een rollend fonds.

In de begrotingstabellen zijn weinig specifieke bedragen voorzien voor bepaalde acties (wel o.m. A-2.2.4) maar niet voor A-6.2.4.

Dat betekent niet dat er geen geld is voor Doel.  Uitgaven kunnen onder andere acties, algemene investeringsbudgetten of door andere overheden gefinancierde projecten zitten.

In de actie 2.1.1 Beleidsplannen ruimtelijke ordening zijn wel ruime bedragen ingeschreven.

Ook voor Toerisme zijn middelen voorzien.

      Maar niet alle concrete beloften uit het Bestuursakkoord zijn vertaald in afzonderlijk gebudgetteerde Doel-projecten. Dit maakt natuurlijk de daadwerkelijke uitvoering van acties voor Doel onzeker. De voorziene uitgaven voor Doel zijn versnipperd over (en verdwijnen in) verschillende meer algemene begrotingsposten.

Voor dergelijk speerpuntproject zou het toch beter zijn alle geschatte uitgaven samen te brengen in één begrotingsenveloppe. Dit laat een betere financiële controle toe en maakt een achteraf-evaluatie mogelijk.

De conclusie is dan ook dat het Bestuursakkoord een behoorlijk concreet politiek ontwikkelingsprogramma  voor Doel  bevat, terwijl het Meerjarenplan 2026-2031 de ontwikkeling van Doel wel formeel opneemt maar in veel algemener termen en zonder een onmiddellijk zichtbare, afzonderlijke financiële enveloppe “Toekomstplan Doel”. Een aanzienlijk deel van de uitvoering is bovendien afhankelijk van Vlaanderen, MLSO en andere partners. 

3.3 Omgevingsanalyse in het Meerjarenplan

3.3.1 Heropleving Doel (fragment uit document Omgevingsanalyse)

Op 29 maart 2022 keurden de Beverse gemeenteraad en alle betrokken actoren een verbondstekst omtrent de heropleving van Doel goed. Concreet houdt dit in dat de Waaslandhaven een extra dok krijgt en dat wonen, als nevenfunctie, weer mogelijk zal zijn in Doel. Hoe dat juist vorm zal krijgen, is nog niet helemaal duidelijk. Alle partijen zijn inmiddels tot consensus gekomen dat Doel door de extra containercapaciteit niet opnieuw een dorp kan worden op dezelfde schaal als de andere woonkernen in de gemeente. Er is een werkgroep samengesteld met nauw betrokken stakeholders van Doel om tot een gedragen visie te komen over hoe Doel terug op de kaart kan gezet worden op korte en lange termijn. De Vlaamse overheid is in het najaar 2024 gestart met de renovatie van 1 woning om nieuwe inwoners aan te trekken. Verder zal de Vlaamse Waterweg nv de jachthaven van Doel een grondige opknapbeurt geven. Er komen nieuwe kaaimuren én door baggerwerken zullen grotere boten toegang krijgen tot de jachthaven. Tegen midden 2026 zouden deze werken klaar moeten zijn. In 2024 kregen een aantal oud-inwoners van Doel te horen dat ze binnenkort hun woningen die verkocht zijn aan de overheid kunnen terugkopen. Dit gaat over maximaal 60 woningen voornamelijk in de dorpskern. Er zal ook volop ingezet worden op de toeristische waarde van het Scheldedorp. Het Brits monument werd reeds terug op zijn oorspronkelijke plaats gebracht. Verder zal werk gemaakt worden van de renovatie van de molen en het bijhorende horecapunt en de renovatie van het Hooghuis. De havenuitbreiding zal een impact hebben op de mobiliteit. Er wordt heel wat aandacht besteed aan de realisatie van de westelijke ontsluiting Waaslandhaven. Binnen dit project zorgt men voor een vlot en veilig verkeer van fietsers, goederentreinen, vrachtwagens en wagens tussen het havengebied en de omliggende polderdorpen (Verrebroek, Kieldrecht en Doel). Een 11 km lang bufferlandschap tussen de haven en de polders zorgt daarnaast voor een enorme licht- en geluidsbuffer. Ook zachte recreatie wordt volop voorzien op en rond deze buffer. In het onderdeel ‘werk en ondernemen’ werd toegelicht dat de Waaslandhaven voor veel werkgelegenheid zorgt. Een uitbreiding van de haven betekent ook een toename van die werkgelegenheid.

3.3.2 Acties voorgesteld in MJP

Actie: A-2.2.4: De opwaardering van de publieke ruimte in Doel

De Vlaamse Regering heeft het toekomstperspectief Doel in oktober 2025 goedgekeurd. De raad van bestuur van MLSO ging op 8 oktober 2025 principieel akkoord met een jaarlijkse bijdrage van maximaal 1 miljoen euro aan de gemeente voor herstellingen en investeringen in het openbaar domein, de wegenis en nutsvoorzieningen in het dorp Doel en de omliggende straten. Deze jaarlijkse bijdrage loopt vanaf 2026 tot en met 2030 en betreft dus in haar geheel een bijdrage van maximaal 5 miljoen euro. De gemeente zal met deze financiële middelen de publieke ruimte in Doel de komende jaren opwaarderen. 

Actie: A-6.2.4: Uitvoering geven aan de acties in het verbond voor de toekomst en leefbaarheid van het ommeland Binnen het Ommelandverbond LSO

Er zijn verschillende acties waar de gemeente betrokken partij of uitvoerder is. Dit vraagt een projectmatige en gecoördineerde aanpak om ze om te zetten tot resultaten. Deze acties omvat volgende onderdelen:- Het opvolgen van de impact rond het complex project Extra Containercapaciteit Haven van Antwerpen.- De leefbaarheid van de polderdorpen bevorderen met aandacht voor participatie.- Het versterken van een buffer tussen functie haven, wonen en natuur.- Als bestuur wensen we een actieve rol te spelen bij het invullen en uitwerken van de toekomstvisie rond Doel.- De ontwikkeling van het toeristisch-recreatief project Prosperpolder in samenwerking met andere actoren. Voor instandhouding én compensatie van natuur kan geen sprake zijn van bijkomende ruimte-inname. Bij de inrichting van natuurkerngebieden wordt rekening gehouden met bewoners en landbouwers.